Bản Đồ

(BQN) - Hôm ghé thăm điểm trường ở thôn Quế, xã Trà Bùi (Trà Bồng), các em học sinh dúi vào tay chúng tôi một loại quả giống cam và bảo: “Cô chú ăn thử đi, quả này ngon lắm!”. Hỏi ra mới biết, đó là quả hường. Đây là một loại trái cây rất đỗi quen thuộc với bà con và lũ trẻ ở thôn Quế, với một hương vị rất riêng.

Quà vặt của lũ trẻ

Hường là một loại trái giống cam Vinh. Nó có vị chua khi  già và vị ngọt thanh lúc chín. Cây mọc khắp chân núi Cà Đam. Hường ra hoa cuối tháng 2, đến giữa tháng 9 thì quả chín. Với lũ trẻ ở thôn Quế, hường là một thứ quà vặt yêu thích mỗi khi các em bước vào năm học mới.

Em Hồ Thị Huyền, học sinh lớp 9 cho biết: “Bọn em đi học không được ba mẹ cho tiền ăn quà, nên những loại trái cây như dủ dẻ, chòi mòi, trái hường xanh... là những món ăn vặt. Đây là những món mà rất nhiều bạn thích. Sau giờ học là bọn em rủ nhau đi hái trái rồi chia cho nhau ăn, thích lắm!”.
Dulichgo
Cây hường thuộc giống cam, bưởi, nên rất dễ sống. Quanh điểm  trường thôn Quế  có đến vài chục cây  hường đang độ cho quả. Mỗi nhánh thường có đến 3 - 5 quả ra thành chùm. Thân cây hường không quá cao, nên chỉ cần nhón chân là lũ trẻ có thể hái quả. Sau mỗi giờ giải lao, hầu hết các em đều tranh nhau hái những quả hường đã chín, để chia nhau nhấm nháp cái vị chua chua, ngọt ngọt của nó.

Cô giáo Nguyễn Thị Bích Yến cho biết: “Quả này muốn ngon hơn, vị ngọt hơn thì phải ăn kèm với vài hạt muối sống. Hồi mới đến đây dạy, chúng tôi được các em và bà con ở đây cho thưởng thức loại quả này. Lúc đầu mới ăn mình không thể ăn được vì vị chua, nhưng dần dà cũng quen. Với các em thì đây là một trong những món thường ngày”.

Cây quý của làng

Dường như ở dưới chân núi Cà Đam, loại cây trồng nào cũng xanh tươi và phát triển. Cây hường là một ví dụ điển hình. Đây là loại cây có từ lâu mà chính ông Hồ Văn Thanh (68 tuổi), một già làng của thôn Quế cũng chẳng thể nhớ nó có tự bao giờ.

“Hồi tui còn nhỏ thì đã có loại trái này rồi. Nó có đâu từ cái thời ông bà thì phải. Chỉ cần ăn và vứt hạt xuống đất là có thể sinh trưởng và cho trái. Cây này giờ cũng thành cây rừng, mọc ngoài bờ, ngoài bụi. Nhưng nhìn vậy, chứ nó là loại trái rất quan trọng với chúng tôi”, ông Thanh nói.
Dulichgo
Theo ông Hồ Quang Tạo, trưởng thôn Quế thì trái hường là một trong những loại trái cây quý của bà con ở đây. “Khi chín, nó chẳng khác gì cam Vinh bán ở vùng xuôi. Chính vì thế, bà con và lũ trẻ rất thích ăn, có khi còn mang ra chợ bán nữa. Đặc biệt, khi người miền xuôi lên đây, họ cũng hay mua loại trái này mang về để thưởng thức”, ông Tạo cho hay.

Theo Mạnh Khoa (Quảng Ngãi Online)
Du lịch, GO!

Suất ăn “cơm trắng, nước lã” của trẻ mầm non ở Trống Gầu Bua

(DTO) - Sau khai giảng, tôi mới đi thăm điểm trường Trống Gầu Bua, lý do cô giáo bảo ngày khai giảng thì các em ở trên đó… nghỉ học. Các cô giáo phụ trách ở điểm trường tập trung về điểm chính để dự lễ khai giảng, riêng các em học sinh thì đường xá quá xa xôi nên không về dự được mà nghỉ ở nhà. Tận mắt chứng kiến cuộc sống của các em, không ai trong chúng tôi không khỏi buồn.

Đây là cô bé có tên là Giàng Thị Gầu, người dân tộc Mông, ở điểm trường Trống Gầu Bua (xã Hồ Bốn, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái). 2 tuổi rưỡi, hàng ngày bé vẫn đi bộ cùng các anh chị 2 km đường núi từ nhà đến điểm trường để học. Hành trang đi học là một cặp lồng, một chai nước để ăn trưa, đến tối lại đi bộ về, thi thoảng bố mẹ rảnh sẽ đón.

< Bữa cơm trưa của bé Giàng Thị Gầu chỉ gồm một ít cơm trắng...

Cơm trưa của bé rất đơn giản: cơm trắng, mẩu cá khô và chai nước, chắc để khi ăn không bị nghẹn. Tôi nhìn bé con ăn cơm trắng với mẩu cá khô ngon lành, bỗng nghĩ đến con tôi năm nay 6 tuổi, thi thoảng cũng phải xuống nước xúc từng thìa cơm thì nó mới chịu ăn, sau khi ăn lại phải nịnh nọt đủ kiểu để nó uống cho thêm cốc sữa, cảm giác chính mình đang bị nghẹn chứ không phải cô bé Giàng Thị Gầu.

< Kèm theo mẩu cá khô bé tẹo bằng ngón tay.

Điểm trường Trống Gầu Bua, nơi cô bé Giàng Thị Gầu cùng 52 bạn bè, anh chị hơn tuổi đang học thuộc trường mầm non Hoa Lan, xã Hồ Bốn, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái. Điểm trường hiện chia làm 2 lớp, một lớp cho bé từ 3 đến 4 tuổi và một lớp dành cho bé 5 tuổi. Trống Gầu Bua chỉ là một trong 4 điểm trường của Trường mầm non Hoa Lan. Điểm xa nhất là Háng Á, cách trường chính 15km, còn điểm gần nhất chính là Trống Gầu Bua, cách trường chính 6km.

< Trẻ ở Trống Gầu Bua thường tự đi bộ đến lớp, hành trang là một chiếc lồng cơm, một chai nước để uống.

Nói là 6km, nhưng là đường núi, từ dưới trường chính lên điểm trường Trống Gầu Bua, ô tô không đi được nên chúng tôi phải đi xe máy mất gần 1 tiếng đồng hồ vượt qua những đoạn dốc quanh co, hiểm trở, nhiều đoạn phải đi bộ vì dốc đá cheo leo.

< Suất cơm của một bé khác chỉ có mỗi ít cà.

“Hôm trước, một cán bộ huyện đi cùng cô giáo lên điểm trường Trống Gầu Bua không làm chủ tay lái đã để xe rơi xuống vực sâu hơn 200m, may mà người không ngã xuống vực, chỉ bị trầy xước phần mềm”, anh cán bộ xã Sùng A Tủa đi cùng tôi lên điểm trường kể lại.

< Có em chỉ ăn cơm với ít đường.

Bọn trẻ ở Trống Gầu Bua đứa nào nhìn cũng hao hao giống nhau: quần áo lấm lem bùn đất, một số đứa thì đi dép nhựa, còn lại chỉ đi chân đất. Da dẻ, tóc tai cũng đen nhẻm và cháy nắng, riêng đôi mắt trái lại rất sáng, trong vắt như những vì sao.

< Hoặc là mướp xào, không chút thịt cá.

Tôi lần giở những hộp cơm của bọn trẻ, thì không phải chỉ có mỗi Giàng Thị Gầu với bữa cơm trưa là cơm trắng và cá khô, mà rất rất nhiều trong số bọn trẻ ở đây đều có khẩu phần cơm “chan đầy nước mắt” như vậy. Có đứa chỉ ăn cơm với chút dưa cà, có đứa chỉ có lạc rang chấm muối, thậm chí có đứa chỉ ăn cơm với chút đường, không một đứa nào có canh rau đi kèm.

< 2 chị em cùng ăn chung một suất cơm, cậu em uống nước liên tục để cơm trôi vào bụng.

Cô Lò Thị Liên, giáo viên cắm bản đứng lớp ở Trống Gầu Bua đã 5 năm nay, như hiểu được băn khoăn của tôi liền nói: “Sắp tới chúng em chuyển về điểm trường vừa mới được xây dựng thì sẽ nấu ăn cho các em. Mỗi em được nhà nước trợ giá 120.000 đồng/tháng, nên bọn em sẽ nấu thức ăn và canh rau để bữa cơm các em có chất hơn”...

< Không có cặp lồng, cậu bé này đựng cơm trong bọc ni lon đựng áo mưa.

Nghĩa là, cơm trắng các em vẫn mang theo, các cô sẽ lo thêm thức ăn, canh rau, với dự toán mỗi ngày 5.400 đồng cho 2 suất ăn: suất chính buổi trưa khoảng 4.000 đồng và suất ăn nhẹ buổi chiều 1.400 đồng.

Số tiền 5.400 đồng đó mua được 2 cốc trà đá ở Hà Nội, nhưng đủ nuôi sống các em ở đỉnh núi heo hút ngày này qua tháng khác.

Tôi lại nhìn hình ảnh cô bé 2 tuổi rưỡi Giàng Thị Gầu xúc từng thìa cơm trắng, ăn kèm với cá khô, thi thoảng lại uống ngụm nước trong sự ngon lành, hồn nhiên mà cảm giác buồn mênh mang khó tả.

< Lớp học đơn sơ của trẻ mầm non ở Trống Gầu Bua tại nhà văn hóa của bản sau lễ khai giảng năm học mới.

Một năm học mới của bọn trẻ ở Trống Gầu Bua đã bắt đầu. Ở điểm trường xa xôi, hẻo lánh này, tôi và hẳn nhiều người nữa không kỳ vọng gì chuyện các em sẽ học cao, biết rộng, mà đơn giản là những bữa cơm của các em sẽ đầy đủ thịt cá, canh rau hơn.

Tôi nhớ có lần Bộ Giáo dục – Đào tạo phát động phong trào 3 không: nói không với tiêu cực, nói không với chạy theo thành tích, nói không với đào tạo không đạt chuẩn. Nhưng ở trên đỉnh núi này, có lẽ với bọn trẻ lên ba, lên bốn, chúng chỉ cần một chữ không mà thôi: "Không đứt bữa".

Theo Thế Nam (Báo Dân Trí)
Du lịch, GO!

Các bé ở thành phố ơi, hãy xem đi rồi nhìn lại chính mình. Đừng than thở là mình thiếu cái này cái kia, mình không bằng đứa này đứa nọ. Đừng hành khổ mẹ cha vì những đòi hỏi quá đáng bé ơi. Ta không bằng ai nhưng vẫn sung sướng lắm so với các bé vùng cao kia - không phải một nơi mà nhiều nơi lắm.

(BQN) - Những cây, trái họ “sẻ” như hẹ sẻ, đậu phụng sẻ, ổi sẻ... tuy cho cây, trái không lớn bằng những giống lai, ghép, nhưng lại có vị thơm ngon, đặc trưng hơn hẳn.

< Màu xanh bạt ngàn của hẹ tại làng chuyên canh hẹ sẻ ở xóm 1, thôn 1, xã Đức Chánh (Mộ Đức).

Điểm danh một số cây, trái họ "sẻ" như hẹ sẻ, đậu phụng sẻ, ổi sẻ... mới thấy ông bà ngày xưa thường dùng chữ “sẻ” để đặt tên cho những loại cây, trái có kích thước nhỏ bé. Lá hẹ sẻ bé tí tẹo, nên thường được gọi là hẹ sẻ. Quả ổi sẻ khi chín, to nhất cũng chỉ bằng đầu ngón chân cái mà thôi. Hạt đậu phụng sẻ, cũng nhỏ hơn hẳn so với giống đậu phụng lai bây giờ.

< Những bó hẹ sẻ xanh mơn mởn được nông dân “tập kết” ngay tại ruộng, chờ thương lái đến thu.

Tuy lá hẹ sẻ nhỏ bé, nhưng lại thơm lạ, không nồng và hăng mạnh như giống hẹ miền Nam. Hẹ sẻ ăn sống kèm bánh tráng chín nhúng nước chấm mắm, hẹ sẻ cắt khúc bỏ vào trộn cùng bắp để làm ram, rồi món lòng heo xào nghệ nếu thiếu lá hẹ sẻ cũng chẳng thể nào trọn vị.
Dulichgo
Nhắc đến cây, trái họ “sẻ”, nếu không điểm danh ổi sẻ thì thật là một thiếu sót lớn. Tuy ổi sẻ cho quả rất nhỏ, nhiều trái chỉ bé tí như đầu ngón tay, nhưng khi bắt đầu chín, hương ổi cứ thoang thoảng khắp cả vườn, dìu dịu thôi, nhưng đủ làm nức lòng không biết bao nhiêu đứa trẻ ở quê như chúng tôi.

Thú vị nhất là cảm giác hồi hộp chờ đợi, ngóng nhìn lên cây canh chừng ổi vừa chín tới. Chỉ chực chờ những quả ổi sẻ già màu xanh đậm chuyển sang màu nhạt và căng bóng là cả đám trẻ chúng tôi liền mừng rơn hái lấy hái để.
Dulichgo
Còn gì thú vị hơn những buổi trưa nóng bức, cả đám cùng rủ nhau ra vườn, ngồi dưới bóng mát của cụm tre già, thả cái mũ đựng ổi sẻ xuống, rồi cứ thế tụm năm tụm bảy hít hà thưởng thức vị chua chua ngọt ngọt và thơm thoang thoảng của ổi hòa quyện với vị muối ớt cay xè. Nồng nàn nhất là hương ổi sẻ vào ban đêm, theo gió lan tỏa khắp vườn, len lỏi vào tận trong nhà, khiến lòng người chỉ muốn mở toang cửa, đón lấy hương thơm mộc mạc, nhẹ nhàng của thứ quả vừa cho trái ngọt, vừa tặng hương thơm ấy.

< Trái ổi sẻ trên cành.

Cũng vì vấn vương hương ổi sẻ ấy, mà cứ vào mùa ổi, thỉnh thoảng, nội tôi lại bảo tôi ra vườn, lựa hái lá ổi và vài hoa ổi trắng muốt thanh tao mang vào cho nội nấu kèm với ít lá sả lấy nước gội đầu. Chỉ đơn giản vậy thôi, mà mái tóc dài của nội cứ vấn vít mãi mùi thơm nồng nàn, tao nhã.

Giờ thì không thấy mấy nhà trồng ổi sẻ. Những cây ổi sẻ xưa giờ đã nhường chỗ cho giống ổi ghép trái to trĩu cành. Không thì ra chợ, vào siêu thị để mua, quả to cỡ nào cũng có. Nhưng sao ổi to, ổi ngọt gấp mấy lần mà không có vị chua chua, thơm thơm như những quả ổi sẻ bé tí tẹo ngày xưa.

Rồi không chỉ ổi sẻ, mà giống đậu phụng sẻ với hạt đậu tuy nhỏ, nhưng béo và thơm hơn hẳn so với đậu phụng lai... giờ cũng chẳng còn mấy nông dân giữ giống để canh tác trên đồng. Những thửa đậu phụng sẻ giờ đã nhường lại cho đậu phụng lai hạt to, năng suất cao.
Dulichgo
Thành thử, mới đây, khi Sở KH&CN tỉnh đã phải đưa đậu phụng sẻ vào danh sách cần phục tráng và bảo tồn nguồn gen thuần chủng, để gìn giữ lại cho mai sau; lòng tôi mới chợt suy ngẫm, nên chăng, thay vì chờ đợi những loại cây, trái họ “sẻ”- những giống cây địa phương dần mất đi rồi mới loay hoay kiếm tìm, thì tự mỗi người cứ sẻ lòng dành cho những loại cây, trái mang hương vị quê nhà một phần đất trong vườn, để cây sinh sôi, phát triển, gìn giữ cho thế hệ sau.

Theo Ý Thu (Báo Quảng Ngãi)
Du lịch, GO!

(CMO) - Đất Mũi đang là một trong những điểm đến hấp dẫn đối với du khách gần xa. Từ trên cao nhìn xuống, dọc theo những con sông, tuyến lộ là những căn nhà nằm san sát nhau của người dân nơi xóm Mũi, tạo không gian rất đặc trưng, nét văn hoá đặc sắc của miền quê sông nước.
Càng đặc biệt hơn khi giữa những căn nhà hiện đại, cổng kín, tường cao, nơi đây còn tồn tại nhiều ngôi nhà không cửa. Nhà không cửa thoáng mát, tiện dụng, trải rộng như tấm lòng người dân nơi cuối trời Tổ quốc.

Hiện nay, ấp Mũi, xã Đất Mũi có hơn 340 hộ gia đình, trong đó có gần 40% hộ cất nhà nhưng không làm cửa. Đây cũng là nơi còn tồn tại nhiều ngôi nhà không cửa nhất trên địa bàn xã. Được biết, ấp Mũi là xóm dân cư đầu tiên của xã Đất Mũi.

Theo lời của các cụ cao niên, cách đây hơn 20 năm, không chỉ riêng ấp Mũi mà toàn xã Đất Mũi có đến hơn 90% nhà không cửa.
Dulichgo
Ông Võ Thanh Tùng, Trưởng ấp Mũi, cho biết: “Không cửa không phải vì nhà không có tài sản quý giá, cũng không phải do không có điều kiện làm nổi cái cửa mà do trước kia nơi đây tôm cá nhiều, lại dễ kiếm sống, ai làm cũng có ăn nên tuyệt nhiên không có chuyện trộm cắp hay lòng tham; hơn nữa, lối xóm bà con ai cũng tốt bụng, quý mến, yêu thương lẫn nhau, nhà ở cũng vì vậy mà không cần phải then cài, cửa đóng”.

Sống trong ngôi nhà rộng rãi, thoáng mát, đầy đủ tiện nghi nhưng vẫn không làm cửa. Chị Nguyễn Thị Thảo, ấp Mũi, xã Đất Mũi, vui vẻ bộc bạch: “Theo phong tục hồi đó tới bây giờ, ở xứ này người ta làm nhà là không có làm cửa. Vậy mà đến nay vẫn chưa có ai mất mát thứ gì. Với lại bà con lối xóm ở đây tốt lắm, có đi đâu thì “gởi” nhà bà con chòm xóm dòm chừng. Người lạ mặt mà lui tới là bà con mình phát hiện liền”.

Nhà không cửa có thiết kế đơn giản, rộng rãi và thoáng mát. Do địa hình gần biển, khoảng từ tháng 9-11 mỗi năm nước biển dâng cao nên đa số những ngôi nhà nơi đây đều làm sàn, cao cách mặt đất từ 1-1,5 m.

Nền nhà được lót bằng ván mỏng hoặc có hộ khá hơn thì làm nền kiên cố bằng bê-tông. Nhà không làm cửa nên đứng ở trước nhà có thể nhìn thấu ra phía sau. Những tài sản, vật dụng trong nhà được phơi bày ra hết giữa nhà cũng giống như sự cởi mở, phóng khoáng của con người nơi đây.
Dulichgo
Tuy không có cửa nhưng bà con nơi đây sống chân thật, không tham lam nên tình hình an ninh trật tự rất ổn định. Ông Võ Văn Nghĩa, vui vẻ nói: “Cuộc sống dân làng ở đây hồi đó tới giờ ổn lắm. Mấy vụ phức tạp, trộm cắp đặc biệt không có. Mình đi tới đi lui bỏ nhà cửa cũng yên tâm, chứ như chỗ khác là “bọn ác” dọn sạch hết rồi”.

Đại uý Huỳnh Thanh Trung, Trưởng Công an xã Đất Mũi, ghi nhận: “Công tác ở đây lâu rồi, riêng ở ấp Mũi thì tình hình an ninh trật tự rất ổn định. Đến nay chưa ghi nhận vụ việc phức tạp nào xảy ra”.

Nhà không cửa gần gũi, thân thiện, vừa minh chứng cho sự yên bình, gắn bó tình làng nghĩa xóm của một làng quê, vừa tạo cảm giác an tâm, tin tưởng cho những ai đặt chân đến nơi cuối cùng trên mảnh đất hình chữ S. “Cái đáng quý nhất ở những ngôi nhà không cửa chính là sự gắn bó, đậm đà tình làng nghĩa xóm.

Người dân mình vẫn còn lưu giữ, tiếp nối phong tục tốt đẹp một thời của cha ông. Tuy nhiên, hiện tại lộ làng thông thương, không biết tới đây có còn những ngôi nhà không cửa?”, ông Bùi Thanh Thương, Phó chủ tịch xã Đất Mũi, trăn trở.
Dulichgo
Theo quá trình xã hội phát triển, những ngôi nhà khang trang, hiện đại mọc lên ngày càng nhiều, nhà không cửa ở Đất Mũi cũng vì vậy vơi dần theo năm tháng. Tuy nhiên, trên thực tế, nhiều gia đình vẫn chọn kiểu nhà không cửa để cư trú, làm ăn.

Tết năm ngoái, thằng Đen để xe máy trước nhà, đi ngủ. Sáng ra, chiếc xe không còn nữa, tá hỏa đi báo công an. Không ngờ, chiếc xe máy thấy dựng ở vàm Rạch Tàu. Chắc có lẽ thằng cha nào say rượu, làm biếng đi bộ, lấy chiếc xe không khóa, chạy đi một đoạn đỡ mỏi chân.

Theo Trúc Linh (Báo Cà Mau)
Du lịch, GO!

Về Cà Mau thăm 'làng không cửa'

(BCT) - Nắng như mật tỏa trên những đám mây bồng bềnh, trải trên những nương lúa vàng ươm, thu trên cao ở Bát Xát chiếm trọn con tim của kẻ miền xa lạc bước tới đây. Ở lưng chừng trời, sắc thu đầy mộng mị…

Mường Hum, Y Tý, Ngải Thầu, A Mú Sung, Sàng Ma Sáo… không còn xa lạ với phượt thủ trên những cung đường Tây Bắc. Tuyến này đi suốt chiều dài huyện miền núi Bát Xát (tỉnh Lào Cai) qua những làng bản, những ngôi nhà trình tường độc đáo và cả những ngôi làng xa tít ở độ cao chừng 3.000 mét so với mực nước biển… Hiếm nơi nào được như Bát Xát, đâu đâu cũng có những cung đường, cảnh thiên nhiên hút hồn lữ khách. Hành trình một vòng từ Sa Pa lên Mường Hum rồi Y Tý, lại đi theo đường ven biên về lại thành phố Lào Cai; là cung đường càng đi càng mê mẩn, để rồi phải trở lại bao lần.

Bát Xát nằm ở độ cao khoảng 1.500 mét so với mực nước biển, riêng Y Tý cao khoảng 2.000 mét, không khí trong lành và mát mẻ quanh năm. Mùa đông, nhiệt độ vùng này xuống dưới 5 độ C, có những năm xảy ra hiện tượng băng tuyết. Y Tý quanh năm mây phủ vào mỗi sáng sớm và hoàng hôn, cũng là nơi ngắm mây đẹp nhất vùng Tây Bắc. Lảo Thẩn của Y Tý là ngọn núi anh em với Fansipan.
Dulichgo
Cao gần 3.000 mét so với mực nước biển với cung đường đầy gian nan, nhưng đỉnh Lảo Thẩn vẫn hấp dẫn nhờ những bản làng ở tuốt trên mây dọc đường đi. Buổi sáng, đứng trên đỉnh núi là biển mây mênh mông. Cả bình minh và hoàng hôn nhìn từ ngọn núi này luôn rực rỡ mây ngũ sắc.

Bát Xát còn hai ngọn núi khác đều có độ cao chỉ thấp hơn “nóc nhà Đông Dương” Fansipan là Ky Quan San và Cồ Nhìu San. Khi hệ thống cáp treo mắc từ chân lên đến đỉnh Fansipan, những người mê chinh phục độ cao chuyển sang ba ngọn núi ở Bát Xát để trải nghiệm và chinh phục đúng nghĩa độ khó của núi non Tây Bắc.

Nằm ở cuối thôn Lao Chải cách trung tâm xã Y Tý chừng hơn mười cây số là cầu Thiên Sinh, theo phát âm của người Hà Nhì bản địa là Thiên Sân Shù, nối hai bờ biên giới Việt- Trung. Điểm đặc biệt của ranh giới này là một con suối sâu hun hút bên dưới mà mới nhìn đã thấy chóng mặt, bổ đôi núi đá và người ta lấy đó làm ranh giới, như thể trời sinh ra là để “Tiệt nhiên định phận”.

Đứng trên cầu vẫn nghe tiếng ầm ầm nước đổ ở bên dưới lòng suối và đổ ra thành con suối trong vắt ở phía xa xa.
Dulichgo
Người dân bản địa gọi đó là suối Lũng Pô- có nghĩa là con rồng cha để mô tả sự hùng vĩ của nó. Hai bên cầu là Cột mốc 87 làm cơ sở phân định biên giới hai nước. Con suối này đổ ra đến Cột mốc 92 thì giao nhau với sông Hồng tạo thành hai dòng trong xanh và đục ngầu cùng đổ vào Việt Nam. Vị trí này được xem là nơi con sông Hồng chảy vào đất Việt tạo thành vùng đồng bằng cho miền Bắc trù phú.

Sau “đặc sản” mây và những cột mốc thú vị, Bát Xát mùa thu dập dìu những con sóng lúa vàng đẹp ngút ngàn. Ruộng bậc thang Mù Căng Chải (Yên Bái) mang vẻ đẹp làm người ta xao xuyến thì ruộng ở Bát Xát lại tạo cảm giác choáng ngợp.

Bắt đầu từ bản Xèo, Mường Hum, ruộng bậc thang chất ngất theo địa hình của những ngọn núi chất chồng lên nhau. Từ khoảng đầu tháng 9 trở đi, lúa chuyển sang màu vàng óng ả, dập dìu trong những cơn gió như những con sóng trôi.

Lên tới Y Tý, Ngải Thầu, Dền Sáng, A Lù…, ruộng bậc thang nằm sâu về bên dưới tầm nhìn du khách. Xen lẫn trong màu vàng trù phú của lúa là những bản làng đẹp như một bức tranh trong miền cổ tích. Ruộng bậc thang ở đây đẹp theo từng mùa. Mùa nước đổ, mùa cấy, mùa mạ, mùa gặt… ruộng mang một vẻ đẹp khác nhau. Cũng những bậc thang ấy, ngay cùng một chỗ đứng, góc nhìn, nhưng vào những thời điểm khác nhau trong năm, du khách luôn có những cảm nhận mới mẻ. Bởi thế, Bát Xát dù còn khó đi nhưng luôn làm du khách cảm thấy lưu luyến.
Dulichgo
Mùa thu Bát Xát, nắng nhẹ nhàng như đang tan chảy trên những cánh đồng vàng. Không có cây bàng lá đỏ, bầy sâm cầm nhỏ hay nồng nàn mùi hoa sữa, cốm thơm vỉa hè…, nhưng thu trên vùng cao ở ngay lưng chừng trời vẫn làm người ta xao xuyến và có phần choáng ngợp. Bởi thế, đường lên Bát Xát từ thành phố Lào Cai chỉ dài khoảng 80km, lấy mất khoảng ba giờ xe máy bởi đường xấu, nhưng vẫn có người mất cả một ngày đường hoặc hơn thế nữa bởi có quá nhiều điểm phải dừng, quá nhiều thứ phải ngắm nghía, trầm trồ.

Và nơi ấy nếu cuối tuần có những phiên chợ “Thứ bảy Y Tý, Chủ nhật Mường Hum” đúng nghĩa là vén mây đi chợ hay chợ họp trong mây. Bởi có khi chợ nhóm đã lâu mà mây vẫn giăng phủ mờ mịt đầy mộng mị.

Theo Hoàng Kiều (Báo Cần Thơ)
Du lịch, GO!

(DLQT) - Ớt đối với người dân miền Trung nói chung và người Quảng Trị nói riêng là một gia vị hết sức quen thuộc, xuất hiện hằng ngày trong từng bữa cơm của mỗi gia đình. Ớt làm nước chấm chanh tỏi; ớt dùng để kho cá; ớt dầm cà, muối dưa; ớt khô xay làm gia vị; tương ớt; ớt dầm…

Chúng tôi về xã Hải Tân và Hải Quế, thuộc huyện Hải Lăng, Quảng Trị vào một ngày nắng nóng chói chang, nơi có rất nhiều hộ gia đình trồng và chế biến ớt. Có rất nhiều loại ớt được trồng trong vườn nhà hoặc ở ruộng như: ớt chìa vôi, ớt bom, ớt chuông, ớt mọi, ớt chuồn chuồn, ớt cao sản. Chị Đào Thị Trinh (40 tuổi, làng Câu Nhi, xã Hải Tân) cho biết, chị đã làm nghề trồng ớt được 8 năm, mỗi vụ ớt cho gia đình chị thu nhập thêm từ 3 – 4 triệu đồng.

Vào tháng Giêng người ta bắt đầu trồng trên đất màu. Sau thời gian 6 tháng chăm bón, làm cỏ, vào phân, trừ sâu đục quả…, ớt sẽ được thu hoạch. Ớt ở đây thường được chế biến thành ớt dầm hoặc tương ớt. Ớt dầm là đặc sản vô cùng độc đáo của riêng vùng đất nơi đây, bởi để ướp được ớt cần kỹ thuật tinh tế từ khâu chuẩn bị nguyên liệu, thao tác muối, tỷ lệ các thành phần cũng như chọn loại nước dùng để ngâm.
Dulichgo
Khác với vùng đất Hải Tân, người Hải Quế trồng ớt trên đất cát, cũng đem lại hiệu quả kinh tế cao không thua kém gì đất thịt. Gia đình bác Nguyễn Văn Tích (làng Kim Long, xã Hải Quế) đã có ba đời theo nghề trồng ớt. Bác Tích tâm sự rằng, cây ớt thực sự gắn bó với người dân vùng cát trắng nơi đây, bởi là loại cây dễ trồng và đem lại thu nhập đáng kể cho người dân.

Ớt Hải Quế sau khi thu hoạch chủ yếu làm ớt bột - thứ gia vị không thể thiếu trong từng món ăn của người miền Trung. Ớt làm bột là những quả to, đẹp, vỏ dày, sau khi được phơi sẽ được giả sàng bằng tay kỹ lưỡng.

Khi bước vào bất cứ quán ăn nào ở Quảng Trị, thực khách sẽ thấy trên bàn luôn để sẵn một lọ ớt, có khi là ớt bột, nhiều lúc là tương ớt hoặc ớt tươi dầm nguyên trái hay ớt thái nhỏ ngâm cùng tỏi và nước mắm. Không biết từ bao giờ người Quảng Trị đã quen với sự có mặt của ớt trong từng món ăn. Có người cho rằng, người Quảng Trị ăn cay là bởi để chống lại cái lạnh và mưa dầm như một phương thức thích nghi với cuộc sống.

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm đã từng viết rất tinh tế như một nguyên cớ đầy thuyết phục: “Biết ăn ớt để đánh lừa cái lưỡi”. Phải chăng ăn ớt còn là để đánh lừa vị giác, để quên đi sự đạm bạc khi thiếu thốn. Cũng rất nhiều người đã đồng tình rằng, ớt khi chế biến cùng các loại cá, mắm sẽ giảm bớt vị tanh và tăng tính hấp dẫn của món ăn. Ớt kho cá, ớt xào mực, ếch xào sả ớt… hương vị đặc trưng của từng món ăn sẽ thêm đậm đà khi ớt thấm vào hơi cay cay nơi đầu lưỡi.
Dulichgo
Đọc đoạn mô tả món cá kho ớt của nhà thơ Văn Công Hùng mới cảm nhận được đầy đủ cái tinh túy của hương vị quê hương cay nồng trong thớ mũi: “Cái bùi, cái béo, cái ngon, cái ngọt, cái bổ, cái tươi, cái nhân nhụy, cái nồng nã của con cá như lặn hết vào quả ớt. Quả ớt căng ra, viên mãn và phủ phê, ngập cái tinh túy của nồi cá kho, nghiêng răng cắn một miếng, và một đũa cơm, thôi thì khổ sở bực bội ở đâu không biết, đến đây thì dừng lại cho cái hít hà giãn nở của khuôn mặt, của ánh mắt, của cái ánh hồng trên má và cả lấm tấm những giọt mồ hôi, vì cay, vì khoái”.

“Người miền Trung ưa trái ớt
Mọc trong khô nóng gió Lào
Nấu canh cũng dùng lá ớt
Ngọt đắng quện vào xôn xao”

Những ai là người Quảng Trị, người miền Trung khi đi xa, khi thưởng thức ẩm thực của những vùng đất mới ắt hẳn sẽ cảm thấy “thiếu” thứ gì quen thuộc lắm. Cái quen thuộc ấy, giãn đơn lắm, dung dị lắm, chỉ là một thứ gia vị có ngay trong vườn nhà. Ấy vậy mà, cũng khó lắm khi ở nơi xa – tìm được cái vị cay cay nồng nồng đặc trưng của vùng đất nắng gió nơi dải miền Trung nhiều lam lũ.

Theo Ngô Thị (Dulich Quangtri)
Du lịch, GO!

(TH) - Cầu Thượng ở làng Kênh, thị trấn Cổ Lễ (Trực Ninh, Nam Định) được xây vào đời Lý sau khi triều đình cho đào một con kênh dẫn nước từ sông Hồng vào để tưới tiêu cho cả một vùng thuộc trấn Sơn Nam hạ.

Con đường độc đạo dẫn tới chùa Cổ Lễ, ngôi chùa lớn nhất khu vực được xây vào thời vua Lý Thần Tông (trị vì từ năm 1127 đến 1138) cách làng 4 cây số đã bị cắt ngang bởi con kênh đào khiến việc đi lại trở nên khó khăn cho các Phật tử. Theo các bậc cao niên, khi đó một phụ nữ giàu có nhưng không có con đã bỏ tiền xây dựng cầu cho bà con đi lại.

Toàn bộ hệ thống mố cầu xưa kia được làm bằng đá xanh nguyên khối nặng hàng tấn, vận chuyển bằng bè theo đường sông Hồng. Những thợ mộc có tay nghề cao khắp trấn Sơn Nam xưa được thuê về dựng cầu.

Cầu có 5 gian, dài hơn 10m, rộng 4m, cao 3m tính từ mặt sàn lên, hai bên đều có bục để ngồi.
Dulichgo
Từ sơ khai, mái cầu được lợp bằng cây bổi (cây cói) chứ không lợp ngói, do bổi nhẹ hơn, xốp hơn, chịu được gió bão. Chỉ khi nào lớp bổi đã mục thì người dân lợp lớp mới. Ngày nay, cầu được lợp bằng lá cọ.

Cầu đã được tu bổ nhiều lần với quy mô lớn vào các năm 1883, 1904 và 2014. Trong khi tu bổ, đặt thượng lương, thợ đều khắc ghi trên hệ thống vỉ cột bằng chữ Hán. Trong ảnh là hàng chữ: “Kiến Phúc nguyên niên Giáp Thân mạnh hạ nguyệt thập nhị nhật lương thời thượng lương thụ trụ” (đặt thượng lương vào giờ tốt ngày 12 tháng 4 năm Giáp Thân niên hiệu Kiến Phúc thứ nhất – 1884).

Hệ thống cột cũ đan xen với cột mới cùng những dây níu mái bằng mây đan hình đồng tiền rất đẹp mắt. Mặt sàn, khung cầu, vì kèo mái đều được làm bằng gỗ lim, trải qua hàng trăm năm vẫn không mối mọt.
Dulichgo
“Trước đây mỗi buổi trưa hè, người dân thường ra cầu nghỉ ngơi, hóng mát, buổi tối trai tráng trong làng luyện tập võ nghệ ngay phần sân trước cầu”, ông Lương Minh Lại, người sống gần cầu cho biết.

Trên bục cầu hiện vẫn còn khắc một bàn cờ cổ do người xưa lên cầu chơi cờ để lại.
Dulichgo
Căn cứ hệ thống chữ Hán khắc trên vỉ kèo, cột, Phòng Quản lý di tích, Cục Di sản văn hóa (Bộ Văn hóa Thể thao và Du lịch) cho biết, cầu Thượng làng Kênh là cây cầu gỗ mái lợp bổi duy nhất ở Việt Nam.

Tổng hợp từ Vnexpress, DulichNamdinh...
Du lịch, GO!

(TNO) - Miền Tây trù phú thứ gì cũng có. Thế nhưng có những món hàng không phải muốn mua ở chợ và siêu thị là có. Nơi đây bán những món đồ độc nhưng ai không trung thực, gian dối, làm mất uy tín với khách hàng sẽ bị trục xuất khỏi chợ này. Đó là nguyên tắc xuyên suốt của chợ… ve chai.

Gọi là “chợ” nhưng thực ra đó chỉ là quán cà phê ở số 71, đường Hùng Vương, quận Ninh Kiều, TP Cần Thơ. Hằng tuần, vào sáng thứ bảy và chủ nhật, khách “đi chợ” đông kín, bãi xe gắn máy không còn chỗ để. Bàn cà phê có lúc không còn chỗ ngồi.

Khai trương vào cuối năm 2015, chợ ve chai miền Tây không chỉ là nơi gặp gỡ, điểm hẹn cà phê, trà dư tửu hậu cuối tuần, mà nhiều người đến đây còn có mục đích tìm lại kỷ niệm xưa cũ, ký ức một thời qua những vật dụng thời chiến tranh hoặc thời bao cấp nhiều gian khổ.
Dulichgo
< Các loại tiền xưa.

Gọi là chợ ve chai bởi vì ở đây có rất nhiều vật dụng xưa, cũ rất phong phú, đa dạng và được bày bán theo từng nhóm riêng biệt. Ví dụ như sành sứ thì có lục bình, bình trà, tách trà, chén, dĩa, nhạo đựng rượu, thố đựng cơm rượu, bình vôi xưa. Trong các vật dụng xưa còn có nồi đồng, đèn bão, đèn tây, đèn ABC, đèn măng xông, bàn ủi con gà.

Ở nhóm “đồ chơi” xưa thì có máy hát dĩa than, máy hát dĩa nhựa, loa kèn, ti vi trắng đen, radio, cassette từ thập niên 1950-1960 của thế kỷ trước.

< Một cái áo giáp xưa.
Dulichgo
Đặc biệt là các vật dụng thời chiến tranh như: bi đông, muỗng, nĩa, gà mèn, ca inox, dao inox, quẹt zippo, đèn pin. Thỉnh thoảng còn thấy cả dây nịt, nón sắt, áo giáp Mỹ, giày bốt đờ sô của lính Mỹ và những võ đạn M16, M60, AK47, 105 ly…

< Chợ ve chai miền Tây với những món hàng cổ, hoài niệm.

Nhóm “thời trang xưa” thì có đồng hồ đeo tay, đồng hồ ré, đồng hồ “cúc cu”, mắt kiếng đủ loại, đủ kiểu. Ngoài ra còn có quạt máy xưa, bàn tính xưa, lon sữa guigoz, máy đánh chữ và tiền xu, tiền giấy xưa qua các thời kỳ. Nói chung là thượng vàng, hạ cám.

Một trong hai thành viên sáng lập ra chợ ve chai miền Tây là anh Nguyễn Thanh Sang, 27 tuổi, quê huyện Bình Minh (Vĩnh Long) cho biết gọi là “chợ ve chai” vì chợ có 25 gian hàng mua bán đa dạng nhiều món đồ xưa và đồ cũ.

Từ chiếc nhẫn kim loại giá chỉ vài ngàn đồng cho tới những cái lục bình một vài triệu, thậm chí có món đồ xưa được bán với giá trăm triệu đồng.

< Radio xưa, bàn ủi con gà...
Dulichgo
Những người tham gia họp chợ đến từ nhiều tỉnh miền Tây như Vĩnh Long, Đồng Tháp, An Giang, Cà Mau, Kiên Giang… và không phải tốn khoản chi phí nào, ngoài tiền cà phê khá ngon nhưng giá cũng rất bình dân. Bàn, ghế để bày hàng thì do “chủ chợ” đóng.

Tuy nhiên, theo anh Sang, mặc dù là chợ ve chai nhưng các chủ hàng tham gia phải tuân thủ nguyên tắc hoạt động của chợ, mà trước hết là uy tín.
Dulichgo
“Khi mua bán, các chủ hàng phải minh bạch về tình trạng và nguồn gốc, xuất xứ của món hàng. Giá cả thì do người bán và người mua tự thỏa thuận. Nhưng nếu chủ hàng không trung thực, gian dối, sẽ bị trục xuất khỏi chợ”, anh Sang nói.

Theo Hoàng Phương (Báo Thanh Niên)
Du lịch, GO!

Các chợ quê lạ nhất miền Tây
Khai trương “Chợ Ve chai” tại Cần Thơ